Onvolledige Rapportage over Zwemlessen in Nederland: De Noodzaak van Een Eerlijke Benadering

Onvolledige Rapportage over Zwemlessen in Nederland

Het recent gepubliceerde artikel van de NOS over de stijgende kosten van zwemlessen en het groeiende aantal kinderen zonder zwemdiploma heeft veel aandacht gekregen. Echter, het artikel biedt een eenzijdig en onvolledig beeld van de huidige situatie binnen de zwembranche, waardoor een hele groep binnen deze sector wordt buitengesloten.

Het klopt dat zwemles duurder is geworden. Bij de ene zwemlesaanbieder meer dan de andere. Het jammere is dat er geen rekening wordt gehouden met de ongesubsidieerde commerciële zwemscholen. Deze hebben de afgelopen jaren crisis na crisis overleefd zonder ook maar enige steun. Er wordt in dit artikel alleen gefocust op de semi-commerciële exploitanten in gemeentelijk vastgoedbaden en gemeenten. Er wordt totaal geen rekening gehouden met de MKB’ers in de zwembranche, ook niet in dit artikel.

Vertekend Beeld

Volgens Remco Hoekman, directeur van het Mulier Instituut, is zwemveiligheid essentieel voor alle kinderen en moeten zij de mogelijkheid hebben om hun A-, B- en C-diploma te behalen. De cijfers van het CBS laten zien dat het aandeel kinderen zonder zwemdiploma is gestegen van 6 procent in 2018 naar 13 procent in 2022. In de armste 20 procent van de gezinnen heeft zelfs een kwart van de kinderen geen enkel zwemdiploma. Deze cijfers zijn alarmerend, maar bieden niet het volledige verhaal.

Al meerdere malen hebben wij aangegeven dat de cijfers onvolledig zijn omdat de commerciële partijen niet betrokken zijn bij dit onderzoek. De commerciële partijen geven een derde van de zwemleskinderen zwemles en worden keer op keer gepasseerd. Hier begint het grote probleem in de zwembranche: door het uitsluiten van de commerciële kant en het niet erkennen van de belangen van de zwemscholen en commerciële zwembaden ontstaat er een vertekenend beeld voor de gewone burger, maar ook voor de politiek. Dit soort uitspraken, die een samenvoeging zijn van verschillende onderzoeken die er de afgelopen maanden gespeeld hebben, brengen meer een angstbeeld dan een constructieve oplossing voor de toekomst.

De Prijs van Zwemles

Uit een rondgang van Nieuwsuur langs dertig gemeentelijke zwembaden blijkt dat de prijzen flink zijn gestegen. Sinds 2018 moeten ouders gemiddeld bijna 30 procent meer betalen voor zwemlessen, met uitschieters rond 70 procent in enkele gemeenten. Waar je vroeger nog 9 euro betaalde voor een zwemles is dat nu zo'n 12 euro. Om een A-diploma te halen, zijn zo'n zestig lessen nodig. Deze kosten leiden tot stress en onzekerheid in gezinnen met weinig financiële middelen, waardoor ouders besluiten te stoppen met zwemlessen voor hun kinderen.

Het naar voren brengen van schrijnende berichten van mensen die zwemles niet kunnen betalen is een manier, maar er kan ook samengewerkt worden binnen de branche om te stoppen met de slachtofferrol houding en eerst eens buiten de politiek om te beginnen met het erkennen van de drie zwembranche collega’s: de gemeenten, semi-commerciële exploitanten en commerciële zwemscholen en zwembaden. Daarbij kan er ook gerekend worden met verenigingen die ook een belangrijke rol spelen in het faciliteren van zwemlessen. De 9 euro per les is voornamelijk terug te zien in verenigingen die met vrijwilligers werken of gesubsidieerde of exploitatie vergoede partijen die de grote kosten en verliezen kunnen wegschrijven bij gemeenten.

Zwemscholen komen hier niet bij in de buurt, laat staan na de afgelopen crisisjaren.

Ongelijke Subsidies

De gestegen prijzen komen vooral door de hogere energietarieven: het kost veel energie om water schoon en warm te houden. Om zwembaden te helpen kwam de overheid in 2022 met een noodfonds van 207 miljoen euro. Maar naast de energiekosten zijn ook de gestegen personeelskosten en het tekort aan badmeesters grote problemen. Veel gemeenten werken samen met (sport)fondsen om ouders die de lessen niet kunnen betalen te helpen. Zij kunnen een deel of het volledige bedrag vergoed krijgen. Echter, niet elk kind kan een vergoeding krijgen en niet alle gemeenten hebben zwemsubsidies. Het Mulier Instituut vindt dat onwenselijk en pleit voor bredere toegankelijkheid van armoederegelingen.

Het spreken over een noodfonds, SPUKIJZ, TEK-regeling en ga zo maar door is de afgelopen jaren alleen opgetuigd voor gemeentebaden en semi-commerciële exploitanten om het gemeentelijk vastgoedbad open te kunnen houden. Dit heeft geleid tot een extreem verschil tussen de gemeente en semi-commerciële partijen en de echte commerciële die alle kosten zelf hebben moeten opvangen door onder andere de prijzen drastisch te verhogen. Het vertekenend beeld wat uit dit artikel komt, is dat er alles aan gedaan zou zijn, ja voor de gemeentelijk vastgoedbaden en hun semi-commerciële exploitanten.

Een Eerlijke Oplossing

Het is hoog tijd dat de subsidieverdeling en de steunmaatregelen in de zwembranche eerlijker worden verdeeld. De erkenning van commerciële MKB-partijen en het creëren van een gelijker en betaalbaarder klimaat voor zwemlessen is cruciaal. Het op de schop nemen van de subsidiering, waaronder het Jeugdfonds Sport en Cultuur, waarbij niet de gemeente bepaalt waar kinderen mogen zwemmen maar ouders dat zelf kunnen bepalen, zou een belangrijke eerste stap zijn.

Kortom, laten we streven naar een inclusieve oplossing waar de belangen van alle partijen worden meegenomen, zodat zwemlessen betaalbaar blijven en zwemveiligheid voor iedereen toegankelijk is. Het is tijd dat de commerciële zwembaden en zwemscholen de erkenning en ondersteuning krijgen die zij verdienen.

Sources:

nos.nl - Zwemles steeds duurder, experts vrezen voor ...