Gen Z wil balans, maar het water vraagt toewijding

Reactie op het artikel in “de Ondernemer: ‘Jonge werknemer heeft minder hart voor de zaak’ https://www.deondernemer.nl/personeel/werk-privebalans-jonge-werknemers-werkgevers-onderzoek-ipsos-io~91e02846

📍 door Shiva de Winter – voorzitter NSWZ, zwemveiligheidsexpert en zwemschoolondernemer

De jongste generaties willen flexibiliteit. Werkgevers willen groei. En daartussen schuurt het.

In het AD verscheen deze week een artikel over het generatieconflict op de arbeidsmarkt. Jongeren zoeken zingeving, vrijheid en balans. Werkgevers willen betrokkenheid, toewijding en verantwoordelijkheid. De botsing is voelbaar – óók in ons vakgebied: zwemonderwijs.

En juist daar is die botsing ronduit gevaarlijk.

Want terwijl we met elkaar discussiëren over werkplezier en zelfontwikkeling, ligt er in het zwembad een kind. Een kind dat moet leren overleven. Een kind dat het verschil tussen drijven en verdrinken nog niet kent. Een kind dat – hoe jong ook – volledig is overgeleverd aan de kunde, scherpte en aandacht van degene die voor de groep staat.

Zwemonderwijs vraagt vakmanschap, geen gemak

Een paar weken geleden schreef ik al:

“Zwemonderwijzer zijn is geen bijbaan. Geen tussenjaarproject. Geen flexklus. Het is een vak. Een vak dat je leert met natte voeten, open ogen en volledige focus op het kind in het water.”

Toch lijkt de maatschappelijke trend – waarin de jongere generatie alles moet ‘voelen’, balanceren en doseren – ook door te sijpelen in het zwemonderwijs. We zien het in uitgeklede opleidingen, stages die vooral aansluiten bij systemen in plaats van bij kinderen, en een uitstroom van jonge instructeurs die het vak nooit écht geleerd hebben.

En ik snap het wel. De roep om werk-privébalans, mentale ruimte en zingeving is oprecht. Maar in sommige beroepen draait het niet om jou. Het draait om de ander.

In zwemles is dat letterlijk van levensbelang.

Wat als het verantwoordelijkheidsgevoel verdampt?

De Ondernemer stelt terecht dat de jongere werknemer ‘minder hart voor de zaak’ lijkt te hebben, althans in de ogen van de werkgever. In zwemonderwijs is dat geen HR-probleem, maar een maatschappelijk risico.

Als we jonge instructeurs blijven behandelen alsof zwemles een invuloefening is – iets dat je erbij doet tot je ‘echte werk’ begint – dan graven we een gat waar straks geen professional meer instapt. Dan worden kinderen in het water begeleid door bijbaanstudenten die liever online zijn dan écht aanwezig, en voor wie overuren of extra inzet al snel een brug te ver is. Dan verdwijnt de essentie van ons vak: opleiden tot veiligheid.

Het kind staat centraal – niet het format, niet de generatie

Wat we nodig hebben?

Opleidingen die focussen op praktijk, niet op PowerPoints en online bijeenkomsten.

Want zwemles draait niet om generatieverschillen. Zwemles draait om kinderen. En kinderen hebben geen boodschap aan werk-privébalans of betekenisvol werk. Zij moeten veilig worden. Punt.

Dus, aan alle jonge werkzoekenden, opleiders en beleidsmakers:

Als je écht impact wilt maken, kies dan voor een beroep waarin je elke dag levens verandert. Waar je niet werkt voor likes of een ‘zinvolle werkervaring’, maar omdat jouw aanwezigheid het verschil maakt tussen angst en vertrouwen, tussen onmacht en overleven.

Na 29 jaar zwemles geven – waarvan 14 jaar als badmeester in een bosbad – heb ik het allemaal voorbij zien komen. Ik stond langs het water toen de eerste tekenen van gemakzucht zichtbaar werden: jongeren die liever aan het hek hingen dan écht opletten, voor wie uitstraling en zonnen belangrijker waren dan veiligheid. Toen begon de klad er al in te komen. En nu dreigt het door te zetten.

Wat ik altijd zeg: 👉 Je kunt lesgeven, of je kunt het niet. Dat leer je niet uit een boek. Dat zit in je houding, je gevoel, je verantwoordelijkheid. In het vermogen om vóór te denken in plaats van af te wachten.

Zwemonderwijzer word je niet voor jezelf. Je doet het voor de ander. Voor het kind dat jou op dat moment volledig nodig heeft. Voor de ouders die hun vertrouwen aan jou geven. Voor een samenleving die veilig moet blijven in een land vol water.

Want zwemles is geen trend. Het is noodzaak. En dat vraagt mensen met een hart voor het vak – niet een rooster dat past in je levensfase, maar een roeping die groter is dan jijzelf.